Autorem grafiki jest Blizzart, czyli Oussama Benjelloun, marokański artysta z Casablanki. Blizzart nazywa swoją praktykę „phygital art”: łączy świat cyfrowy i fizyczny, czerpie z marokańskiego i amazighskiego* dziedzictwa, które zestawia ze współczesnym designem, językiem science fiction, cyberpunkiem oraz futurystyczną estetyką.
Więcej prac Blizzarta znajdziecie na jego Instagramie (strona otworzy się po najechaniu na link): instagram.com/blizzart_
Między Atlasem a Warszawą
Wizja stojąca za plakatem AfryKamera 2026
Jak mówi sam autor:
„Punktem wyjścia była dla mnie potrzeba podzielenia się moją północnoafrykańską kulturą. Wyobraziłem sobie świat, w którym monumentalna kobieta spotyka się z Amazigh oraz szerszymi odniesieniami do kultury Afryki, tworząc postać, która jest jednocześnie znajoma i nieoczywista.
Jej ozdoby czerpią z nakrycia głowy „Talgamut” oraz tradycyjnej amazighskiej biżuterii ze srebra, natomiast góry Atlas osadzają ją w krajobrazie związanym z moimi korzeniami. Zaintrygowało mnie również połączenie kobiecych wizerunków Nike, Syrenki i Aishy Kandishy – potężnej i budzącej respekt kobiecej postaci z marokańskiego folkloru, związaną z wodą. Staje się ona punktem spotkania polskiej i marokańskiej wyobraźni.
Dla mnie ta kobieta uosabia siłę, niezależność i poczucie wspólnoty: bycie sobą, a jednocześnie przynależność do czegoś większego. Jej uniesiona pięść wyraża siłę i ruch do przodu. Kolorowa szarfa, inspirowana ghańską tkaniną Kente, poszerza to spotkanie poza Maroko, nawiązując do ducha Ubuntu: „Jestem, bo jesteśmy”.
Kontrast pomiędzy jej rzeźbiarską formą a ubraniem i ozdobami, które nosi, jest kluczowym elementem obrazu. Zanim odbiorcy rozpoznają poszczególne symbole, chcę, aby poczuli zaskoczenie i surową, niemal przytłaczającą siłę.” – Blizzart
Znaczenia zamknięte w plakacie
Nakrycie głowy „Talgamut”
Srebrne nakrycie głowy ze stożkami to ikoniczny element tradycyjnej amazighskiej biżuterii z południowego Maroka, kojarzony z plemionami Ait Baamrane z regionu Sidi Ifni i południowego pasma gór Atlas. Według lokalnych przekazów kobiety wykorzystywały puste w środku, geometryczne srebrne ozdoby do przemycania wiadomości i prochu strzelniczego przez kolonialne punkty kontrolne.
Żołnierze widzieli w nich tylko kobiecą biżuterię, więc rzadko ją przeszukiwano. Plemiona Ait Baamrane są znane z zaciekłego oporu wobec kolonizacji, a kobiety odgrywały w nim czynną rolę – od dostarczania informacji, przez organizowanie logistyki, po zapewnianie schronienia bojownikom.
Monumentalna kobieca postać
Inspirowana wizerunkami Aishy Kandishy, Syrenki i pomnikowej Nike.
Aisha Kandisha (Aïcha Kandicha, Lalla Aïcha) to jedna z najbardziej fascynujących postaci tradycji Amazigh. W przekazach ustnych jawi się jako potężna postać duchowa – niezwykle piękna kobieta o zwierzęcych kopytach, zamieszkująca źródła, brzegi rzek i nocne bezdroża jako symbol nieokiełznanej natury oraz sfery sacrum.
W pamięci zbiorowej funkcjonuje także jako postać historyczna – bohaterka walk z portugalską kolonizacją, która wykorzystywała swój wdzięk, by wabić i neutralizować żołnierzy wroga. Dziś żyje na styku mitu i historii: obecna w rytuałach muzyki Gnawa oraz współczesnej sztuce Maghrebu, pozostaje żywym dowodem na to, jak kultura Amazigh przechowuje pamięć, tożsamość i duchowe dziedzictwo.
Syrenka (w odniesieniu do Warszawy) to niezłomna opiekunka i herb stolicy, łącząca w sobie świat natury i ducha miasta. W klasycznej legendzie jest siostrą duńskiej Syrenki z Kopenhagi, która przypłynęła Wisłą do Warszawy, zachwyciła się jej krajobrazem i postanowiła zostać na zawsze, by chronić jej mieszkańców. Od stuleci przedstawiana jest z mieczem i tarczą jako symbol waleczności, wolności i trwania – gotowy bronić tożsamości wspólnoty w trudnych momentach historii.
Warszawska Nike przedstawia grecką boginię zwycięstwa uchwyconą w dynamicznym, ewolucyjnym zrywie. W warszawskim ujęciu Nike to przede wszystkim opowieść o odwadze, niezłomnej sile ducha i gotowości do ochrony swojego domu oraz wspólnoty. Jej wyrazista, pełna energii sylwetka uosabia wolność, wolę odrodzenia oraz determinację, która pozwala pokonać największe przeszkody i spoglądać z nadzieją w przyszłość.
Szarfa inspirowana ghańską tkaniną Kente
Tradycyjnie Kente było tkaniną prestiżową, związaną szczególnie z kulturą Asante i Ewe w Ghanie. Historycznie było noszone przez władców i osoby o wysokim statusie podczas ważnych ceremonii i uroczystości. Jej wzory i kolory opowiadają historie. Poszczególne kompozycje mają nazwy, często odnoszące się do przysłów, wydarzeń, wartości czy idei.
Na przykład kolory złoty i żółty oznaczają królewskość, bogactwo i prestiż; zieleń to wzrost, odnowa, życie i płodność, a czarny mówi o dojrzałości, sile i pamięci przodków.
W XX wieku Kente zaczęło funkcjonować nie tylko jako symbol Ghany, ale szerzej jako symbol afrykańskiej dumy, tożsamości i idei panafrykańskiej.
Znaki geometryczne – tatuaże Amazigh
Znaki geometryczne są obecne na obszarze od Maroka, przez Algierię i Tunezję, aż po społeczności saharyjskie, w tym Tuaregów. Wiążą się m.in. z symboliką kobiecości, ochrony, gwiazd i przejścia. Na ciele umiejscawiane były na czole, nosie, brodzie, policzkach, dłoniach i kostkach.
Wśród kształtów używano rombów, krzyży, punktów, zygzaków, trójkątów i form przypominających rośliny. Najbardziej charakterystyczny jest romboidalny znak – romb/lozenge. Jest jednym z podstawowych motywów obecnych nie tylko w tatuażach, ale również w tkactwie, biżuterii i ceramice. Bywa interpretowany jako znak kobiecości, płodności, łona i ochrony.
Często pojawiające się punkty mogą funkcjonować jako element ochronny i jako część określonej kompozycji, a ich interpretacje obejmują m.in. płodność, „oko”, gwiazdy czy nasiona. Pionową linię na brodzie (siyala) łączono m.in. z przejściem dziewczyny w dorosłość, kobiecością, płodnością i ochroną.
Góry Atlas jako tło plakatu
Atlas rozciąga się przez Maroko, Algierię oraz Tunezję i stanowi jeden z najważniejszych elementów krajobrazu Tamazgha – świata Amazigh. Jedno ze źródeł określa te góry wręcz jako „geographical and symbolic spine of Tamazgha” – geograficzny i symboliczny kręgosłup regionu.
W tradycji Amazigh Atlas pełnił rolę naturalnej twierdzy, chroniącej nie tylko język i kulturę, ale i dawne, przedislamskie wierzenia związane z siłami przyrody. W tym ujęciu góry stają się czymś więcej niż krajobrazem – jawią się jako symboliczna przestrzeń przejścia między tym, co ziemskie, a tym, co duchowe.
Wysoki Atlas do dziś pozostaje przestrzenią tradycyjnego życia Amazigh, opartego na uprawie tarasowej, pasterstwie i transhumancji – czyli sezonowym przemieszczaniu się ze stadami między pastwiskami. Doskonale widać w tym silne połączenie rytmu życia, wspólnotowości oraz głębokiej zależności człowieka od natury.
P.S. Blizzart jako pierwszy pokazał nam zdjęcie koszulek drużyny Haiti na Mistrzostwach Świata w piłce nożnej z flagą biało-czerwoną, w ten sposób rozpoczynając dialog o przenikaniu się kultur i znaczeń.
*Amazigh (l. mn. Imazighen) to rdzenni mieszkańcy Afryki Północnej, od Maroka i Algierii po Tunezję, Libię i Saharę. W Polsce często nazywa się ich Berberami, ale to określenie zewnętrzne, pochodzące od słowa „barbarzyńca”, dlatego sami wolą nazwę Amazigh, która bywa tłumaczona jako „wolny człowiek”. Mówią językami tamazight i używają własnego pisma tifinagh. W Maroku tamazight jest językiem urzędowym od 2011 roku.
Jak mówi sam autor: